Hey, Neko
εδώ!
Στη σημερινή μας συνάντηση θα
μιλήσουμε λίγο πιο αναλυτικά για το τι εστί γρήγορη μόδα, ή για να μιλήσω και
πολυεθνικά, "Fast
fashion".
Η σταδιακή & προσωπική μου ενασχόληση με τη δημιουργία handmade (χειροποίητων) προϊόντων και τη διάθεση αυτών, με βοήθησε να αντιληφθώ πολύ γρήγορα τις επιπτώσεις αυτού του μοντέλου στις καταναλωτικές μας συνήθειες.
Πιο συγκεκριμένα:
Έχω γίνει πολλές φορές δέκτης
ερωτήσεων ή αποριών σχετικά με την τιμή ενός χειροποίητου αντικειμένου. Το
ενδιαφέρον είναι σαφώς πάντα έκδηλο, ωστόσο πολλές φορές συναντώ αντιστάσεις ως
προς τη τιμή του.
Ένα χειροποίητο κομμάτι είναι
πολλά περισσότερα από μία τιμή. Για την δημιουργία ενός μόνο κομματιού απαιτούνται
πολλά "συστατικά". Από την έμπνευση
(το λεγόμενο *staring at the ceiling*) & τον σχεδιασμό, μέχρι την έρευνα
για τα υλικά, τις ώρες ή και μέρες περιπλάνησης για να τα βρεις, για να φτάσεις και στο πολυπόθητο στάδιο της δημιουργίας, το οποίο περιλαμβάνει πολύτιμες ώρες εργασίας.
Για όποιον δημιουργεί, κάθε
αντικείμενο είναι και το "παιδί" του. Όταν αντιλήφθηκα λοιπόν πως σχεδόν όλοι με παρότρυναν
να κατεβάσω την τιμή σε κάποιο απ αυτά σε εκείνη που κόστιζαν μόνο τα υλικά,
προβληματίστηκα. Καθώς συνειδητοποιούσα όλο και περισσότερο αυτό που ανέφερα
και παραπάνω. Ότι το καταναλωτικό κοινό έχει προσαρμοστεί στο μοντέλο των Fast Fashion
brands, οι οποίες μέσα σε όλα έχουν διαμορφώσει και
ορίσει το εύρος των τιμών σε όλη την αγορά.
Και θα μου πείτε "μα τι κακό έχουν κάνει πια αυτά τα brands και ξαφνικά όλοι μιλούν γι αυτά";
Θα σας εξηγήσω παρακάτω ποιο
είναι το επιχειρηματικό μοντέλο που ακολουθούν αυτές οι εταιρίες και τα
συμπεράσματα τα αφήνω πάνω σας.
Fast fashion εταιρίες θεωρούνται εκείνες που ανήκουν σε μεγάλες πολυεθνικές αλυσίδες.
Τι κοινό έχουν όλες αυτές μεταξύ
τους;
Είναι κατασκευαστές και
έμποροι λιανικής πώλησης. Οπότε καταλαβαίνουμε ότι ελέγχουν όλη τη διαδικασία
παραγωγής των ρούχων, από το αρχικό
στάδιο έως ότου φτάσουν στα ράφια των καταστημάτων. Στόχος τους είναι να
δημιουργούν 12 με 24 (!) κολεξιόν το χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι κάθε 2 με 4
βδομάδες βγαίνει νέα κολεξιόν. Για να καταφέρουν να φέρουν εις πέρας το
συγκεκριμένο πλάνο μικραίνουν και κόβουν όλα τα βήματα της διαδικασίας. Το
ράψιμο, την ποιότητα, - σχεδιαστικό
μέρος δεν υπάρχει- και προσπαθούν όλο αυτό να γίνει με το ελάχιστο δυνατό κόστος.
Συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπινου.
Τι σημαίνει δηλαδή Fast Fashion (Γρήγορη
Μόδα) ;
Παράγονται ρούχα που είναι
καταδικασμένα να βγουν "εκτός μόδας" μέσα σε 2 βδομάδες. Όταν μπαίνεις
στο μαγαζί μίας πολυεθνικής αλυσίδας, βλέπεις ρούχα και νιώθεις ότι ΠΡΕΠΕΙ να
αγοράσεις, διότι ξέρεις ότι δε θα ναι για πολύ καιρό εκεί και πρέπει να προλάβεις.
Τώρα ή ποτέ η φάση. Αυτό από μόνο του δημιουργεί μία αγχώδη κατάσταση, στον
πελάτη. Οπότε Fast
Fashion θα έλεγε
κανείς ότι σημαίνει το πόσο γρήγορα θα βγει εκτός μόδας, αυτό που ψώνισες
σήμερα.
Όπως αναφέραμε και πριν σε
αυτές τις εταιρίες δεν υπάρχει σχεδιαστικό τμήμα. Το design είναι μία πολύ σημαντική , μεγάλη και χρονοβόρα
διαδικασία. Η αντιγραφή είναι σαφώς πολύ
πιο γρήγορη - εύκολη επιλογή, οπότε
μόδιστροι αντιγράφουν τα Ready
to Wear ρούχα των σχεδιαστών της σεζόν. Μιλάμε για τεράστιες
ποσότητες παραγωγής έτσι ώστε να μειώσουν την τιμή της μονάδας, όπως επίσης προπαράγουν
τα πάντα σε υπέρογκες ποσότητες καθώς ο κύκλος των 2 εβδομάδων είναι τόσο μικρό
και σύντομο διάστημα ,που αν κάποιο απ
αυτά πάει καλά σε πωλήσεις, σαφώς δεν
έχουν τον χρόνο να το παράγουν ξανά για να γεμίσουν τα ράφια. Ό,τι περισσέψει,
θεωρείται απλά waste
και
καταλήγει κυριολεκτικά στα σκουπίδια (σκεφτείτε 13 εκατομμύρια τόνοι το χρόνο).
Η παραγωγή γίνεται συνήθως σε
χώρες όπου η εργασία είναι πολύ φθηνή και
οι νόμοι ασφάλειας όπως και τα ανθρώπινα - εργασιακά δικαιώματα έχουν πολύ
μικρή ισχύ ή είναι ανύπαρκτα ( Βιετνάμ , Μπανγκλαντές, Κίνα, Ινδία κτλ).
Ένα ρούχο μπορεί να αλλάξει 4
χώρες για να ολοκληρωθεί η παραγωγή του. Όταν λοιπόν βλέπεις στην ταμπέλα ενός
ρούχου να γράφει "Made
in ... " σημαίνει ότι αυτή είναι η τελευταία
χώρα που επισκέφθηκε το ρούχο πριν φτάσει στα χέρια σου. Μόνο για την τελευταία χώρα υπάρχει διαφάνεια
συνήθως. Δε σημαίνει ότι όλη η παραγωγή πραγματοποιήθηκε εκεί. Οπότε στην ουσία,
δεν έχεις καμία ιδέα για τη πραγματική προέλευση του ρούχου σου. Παρόλα αυτά, είναι
όλα τόοοοοσο φθηνά που ενώ έχουν γίνει αυτές οι διαδικασίες εσύ ψωνίζεις κάτι
με 3 ευρώ και υπάρχει πάλι κέρδος. Αν ένα τοπ κοστίζει 5 ευρώ π.χ, πόσα άραγε αναλογούν στον εργάτη που το έραψε;
Το αποτέλεσμα; Ψωνίζεις σαν
να βρίσκεσαι στο σούπερ μάρκετ.
Αυτό που πρέπει να αντιληφθούμε
είναι ότι για να δημιουργήσει κάποιος κάτι,
από ένα ρούχο μέχρι ένα αντικείμενο, η καλλιτεχνική-δημιουργική διαδικασία εκτός
από χρονοβόρα είναι ταυτόχρονα και πολύ ψυχοθεραπευτική αλλά και ευχάριστη για
τον ίδιο τον δημιουργό. Ο οποίος με αγάπη, φροντίδα και χρόνο από την καθημερινότητα
του δημιουργεί αυτό που σε λίγο καιρό εσύ θα έχεις στα χέρια σου.
Ένα απ τα προβλήματα λοιπόν
των Fast Fashion brands
είναι
ότι τα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης που έχουν διαμορφώσει, έχουν επικρατήσει.
Υποτιμώντας έτσι δυστυχώς την προσεκτική, χειροποίητη, καλοδουλεμένη κατασκευή
ρούχων ή αντικειμένων από σχεδιαστές, καταστήματα ή εταιρίες που δεν ανήκουν σε
αυτή τη " φιλοσοφία".
Ωραία τα λες εσύ τώρα, θα σκέφτεσαι.
Αλλά τι κάνουμε;
Stay tuned
for more,
Neko •
Ιδέα - Σύνταξη: Neko Eva
Επιμέλεια: Εμμανουέλα Φ.